Gələrsən-Görərsən qalası Şəki rayonunda, Kiş kəndinin yuxarı hissəsində, Kiş çayı vadisində yerləşən tarixi orta əsr istehkamıdır. Dik və meşəlik dağ zirvəsində qərar tutan bu məkan həm zəngin tarixi, həm də ətrafındakı füsunkar təbiəti ilə diqqəti cəlb edir. Qala ərazisi Şəkinin ən məşhur tarixi-təbiət marşrutlarından biridir.
Qalaya aparan marşrut sıx meşəlikdən keçən dağ cığırından ibarətdir. Yürüş xarakterinə görə qısa, lakin müəyyən hissələrdə dik dikliklərə malikdir. Yol boyunca fıstıq və vələs ağaclarının yaratdığı kölgəlik meşə mühiti yürüşçülərə sərinlik bəxş edir. Zirvəyə yaxınlaşdıqca ətraf dağların və vadinin mənzərəsi açılır.
Tarixi baxımdan qala XVIII əsrdə Şəki xanı Hacı Çələbi xanın dövründə mühüm müdafiə məntəqəsi olmuşdur. Qalanın adı da məhz həmin dövrün tarixi hadisələri və müqaviməti ilə bağlı rəvayətlərlə əlaqələndirilir. Hazırda qalanın yalnız bəzi bürcləri və bünövrə divarlarının qalıqları dövrümüzədək çatmışdır.
Marşrut üzrə yürüş etmək üçün ən əlverişli mövsüm yazın sonundan payızın ortalarınadək olan dövrdür. Yağışlı və rütubətli havalarda meşə cığırı həddindən artıq sürüşkən ola bilər. Bu səbəbdən yürüş zamanı altı dişli, rahat dağ ayaqqabılarından istifadə etmək və yamacların kənarında ehtiyatlı olmaq tövsiyə olunur.
Qalaya qalxarkən ərazinin təbii örtüyünü qorumaq, zibilləri geri qaytarmaq və tarixi divar qalıqlarına zərər vurmamaq vacibdir. Sakit meşə mühitində yerləşən bu məkan həm tarix həvəskarları, həm də təbiət yürüşçüləri üçün maraqlı səyahət nöqtəsidir.
Digər adları: Gələrsən-Görərsən, Galarsan-Gorarsan
Hazırda açıq tarix yoxdur. Aşağıdan yeni tarix çıxanda xəbər almağa yazıla bilərsiniz.
Qalanı ziyarət etmək üçün ən əlverişli dövr may-oktyabr ayları arasıdır. Yaz və yay aylarında meşə örtüyü sıx olur, payızda isə ərazi əlvan rənglərə bürünür. Qışda və yağışlı günlərdə dik cığır sürüşkən olduğu üçün qalxmaq çətinləşə bilər.
Marşrut orta çətinlik dərəcəsinə malikdir. Yürüş məsafəsi qısa olsa da, təpəyə qalxan cığır dikdir. Fiziki hazırlığı olan şəxslər və mütəmadi gəzən həvəskarlar üçün rahatdır, lakin yaşlılar və kiçik yaşlı uşaqlar üçün dik qalxış müəyyən çətinlik yarada bilər.
Rahat və altı sürüşməyən trekking ayaqqabısı, kifayət qədər içməli su, yüngül qəlyanaltı və havaya uyğun geyim götürmək vacibdir. Dik hissələrdə hərəkət etmək üçün yürüş əsalarından istifadə etmək rahatlıq yaradır.
Günümüzdə qalanın əvvəlki əzəmətli görüntüsü tam saxlanılmamışdır. Zirvədə əsasən qala divarlarının müəyyən hissələri, bünövrə daşları və bürclərin qalıqları görünür. Buna baxmayaraq, məkanın tarixi atmosferi və panoramik mənzərəsi qorunub saxlanılır.
Gələrsən-Görərsən qalası Şəki bölgəsindədir.