უხილავი საფრთხე კარავში: ნახშირბადის მონოქსიდი
ბანაკში ლეტალურად დასრულებული შემთხვევების უმეტესობა არც ზვავია და არც ჩამოვარდნა. სტატისტიკაში ყველაზე მაღლა მდგარი მიზეზებიდან ერთი ბევრად უფრო მარტივი და ბევრად უფრო ჩუმია: ნახშირბადის მონოქსიდით მოწამვლა.
რატომ სწორედ კარავში
ნახშირბადის მონოქსიდი (CO) ჩნდება ყველგან, სადაც საწვავი ბოლომდე არ იწვის — გაზქურა, ბენზინის ქურა, ნახშირის მანგალი, თუნდაც ჩაქრობის პროცესში მყოფი კოცონი. მისი საშიშროება ქიმიაში კი არა, იმაშია, რომ არ იგრძნობა: უფერულია, უსუნო და უგემური. კვამლივით ხველას არ იწვევს, თვალს არ წვავს. ორგანიზმი მას ჟანგბადში ურევს და სისხლი ჟანგბადის ნაცვლად CO-ს იღებს.
კარავი კი ამისთვის იდეალური ყუთია. რას აკეთებს ადამიანი ცივ ღამეს? ქარის შესაჩერებლად ყველა ღიობს ხურავს. შედეგად ჰაერის მიმოცვლა ჩერდება და რამდენიმე წუთში შიგნით CO საშიშ დონეს აღწევს.
სამი ყველაზე ხშირი შეცდომა
- კარვის შიგნით საჭმლის მომზადება. წვიმის გამო ქურის ტამბურში შეტანაც ითვლება — ტამბურიც დახურული სივრცეა.
- „მხოლოდ გასათბობად“ ქურის ანთება. გაზქურა გამათბობელი მოწყობილობა არ არის. ის კარვის გასათბობად არ არის განკუთვნილი და ასეთი გამოყენება ყველაზე სარისკო სცენარია.
- ჩამქრალი მანგლის შიგნით შეტანა. მხურვალე ნახშირი ალის გარეშეც გამოყოფს CO-ს — უფრო მეტსაც კი.
მოწამვლის პირველი ნიშანი ძილიანობა და თავის ტკივილია. პრობლემა სწორედ აქაა: ადამიანი ამას დაღლილობად თვლის და იძინებს. ძილში კი საკუთარ თავს ვერავინ იხსნის.
რა უნდა გააკეთოთ
- საჭმელი ყოველთვის კარვის გარეთ მოამზადეთ. თუ ქარია, კარვის ქარისგან დაცულ მხარეს ქვებით ან ჩანთებით ამოაშენეთ ფარი.
- ძილის დროს ორ წერტილში დატოვეთ ჰაერის ნაკადი — ერთი ქვემოთ, ერთი ზემოთ. ერთი ხვრელი არ კმარა; მიმოცვლისთვის შესასვლელიცაა საჭირო და გამოსასვლელიც.
- სითბო ტანსაცმლისა და საძილე ტომრისგან მიიღეთ: სეზონის შესაბამისი ტომარა, საგები (ხალიჩა ან გასაბერი მატრასი) და მშრალი წინდები ქურაზე მრავალჯერ ეფექტურია. მიწიდან მომავალი სიცივე ღამის მთავარი პრობლემაა.
- თუ ჯგუფში ვინმე თავის ტკივილზე, გულისრევაზე ან აუხსნელ ძილიანობაზე ჩივის — მაშინვე გამოიყვანეთ კარვიდან სუფთა ჰაერზე. ჯერ გამოიყვანეთ, მერე იმსჯელეთ.
- თუ ხანგრძლივ ზამთრის ბანაკებს აწყობთ, იყიდეთ პატარა CO დეტექტორი. ხელისგულზე ეტევა, ძვირი არ არის და ღამით ხმით გაგაღვიძებთ.
საწვავის არჩევასაც აქვს მნიშვნელობა
პატარა გაზქურები (ბუტანი/პროპანის ნარევი) სწორად ანთებისას მცირე CO-ს გამოყოფენ, მაგრამ სიცივეში წნევა ეცემა, ალი არასრულად იწვის და CO იმატებს. ბენზინისა და სპირტის ქურები სიცივეში უფრო საიმედოა — სამაგიეროდ მეტ კვამლსა და სუნს გამოყოფენ. ორივე შემთხვევაში წესი უცვლელია: ღია ცის ქვეშ.
პირველი ზამთრის ბანაკი მარტო კი არა, ორგანიზებულ ჯგუფთან ერთად რომ გააკეთოთ — ყველაზე გონივრული დასაწყისია: აღჭურვილობაც მზადაა და ღამის მოწყობასაც მცოდნე ადამიანი აკეთებს. ერთ-ერთი ასეთი ფორმატია Qusar Lazy Camp, უფრო რბილი ვარიანტი კი ჰამოშამის მთის ბანაკია.
გინდათ თავად გამოსცადოთ? ნახეთ უახლოესი გასვლები.
ტურების ნახვა
