გველები ლაშქრობაში: რამდენად რეალურია რისკი და რა უნდა გავაკეთოთ
გველების შიში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი კითხვაა ლაშქრობის დამწყებთათვის. მოკლე პასუხი: რისკი რეალურია, მაგრამ ძალიან მცირე და თითქმის მთლიანად დამოკიდებულია ქცევაზე.
ვითარება აზერბაიჯანში
ქვეყანაში გველის ათობით სახეობაა, მაგრამ მათი აბსოლუტური უმრავლესობა უშხამოა. ადამიანისთვის სერიოზულად მიჩნეული სახეობები ძირითადად გიურზას (Vipera - გველგესლას) ოჯახს ეკუთვნის და გავრცელებულია მშრალ, ქვიან, მზიან ფერდობებზე. გველების უმეტესობა, რომლებსაც ტყის ტენიან საფარველზე და წყალთან ხვდებით, უსაფრთხოა.
კბენის უმეტესი ნაწილი ხდება ორ სცენარში: ხელის შეყოფა ქვის ქვეშ ან ღრუში ისე, რომ ვერ ხედავთ და გველზე ფეხის დადგმა. ანუ გველი არ ესხმის თავს — ის თავს იცავს.
წესები, რომლებიც რისკს თითქმის ნულამდე ამცირებს
- არ გადახვიდეთ ბილიკიდან. მაღალ ბალახში მოკლე გზით სიარული რისკის დიდი ნაწილია.
- ჩაიცვით კოჭის დამფარავი ფეხსაცმელი და სქელი წინდები. კბენების უმეტესობა ხდება კოჭის დონეზე.
- ქვას, კუნძს, წაქცეულ ხეს გვერდი აუარეთ და არ გადააბიჯოთ. როდესაც ზემოდან აბიჯებთ, ფეხი ეშვება უხილავ სიცარიელეში.
- არ შეყოთ ხელი იქ, სადაც ვერ ხედავთ: კლდის ნაპრალში, ქვის ქვეშ, ბუჩქის ძირში.
- ცხელი დღის პირველი საათები და გვიანი საღამო გველების ყველაზე აქტიური დროა — ამ საათებში იარეთ უფრო ფრთხილად.
- თუ გველს დაინახავთ: გაჩერდით, დაიხიეთ უკან. არ მიუახლოვდეთ სურათის გადასაღებად — კბენების მნიშვნელოვანი ნაწილი სწორედ გველის შეწუხების მცდელობისას ხდება.
თუ კბენა მოხდა
რა უნდა გავაკეთოთ:
- დაამშვიდეთ დაზარალებული და შეუმცირეთ მოძრაობა. პანიკა და სირბილი აჩქარებს სისხლის მიმოქცევას.
- ნაკბენი კიდური გააჩერეთ გულის დონეზე დაბლა და უმოძრაოდ; თუ შესაძლებელია, დააფიქსირეთ არტაშნით.
- დაუყოვნებლივ მოიხსენით ბეჭედი, საათი, მჭიდრო ტანსაცმელი — შეშუპება სწრაფად ვითარდება.
- დარეკეთ 103-ზე, აღწერეთ სიტუაცია, დაასახელეთ უახლოესი გასასვლელი წერტილი. წაიკითხეთ კოორდინატები Wikiloc-იდან ან რუკის აპლიკაციიდან.
- თუ შესაძლებელია, თავად არ მოიყვანოთ დაზარალებული, არამედ მოაწყვეთ მისი ტრანსპორტირება — რაც უფრო ნაკლებს ივლის, მით უკეთესი.
რა არ უნდა გავაკეთოთ — ეს ნაწილი უფრო მნიშვნელოვანია:
- გაჭრა, ამოწოვა, მოწვა. არცერთი არ მუშაობს, ყველა ზიანს აყენებს.
- ლახტის დადება. სისხლის მიწოდების სრულად შეჩერება ქმნის კიდურის დაკარგვის რისკს.
- ყინულის დადება.
- ალკოჰოლის ან ტკივილგამაყუჩებლების (როგორიცაა ასპირინი) მიცემა (ის ათხელებს სისხლს).
ანტიგიურზინის (შრატის) ინექცია კეთდება მხოლოდ სამედიცინო დაწესებულებაში. ამიტომ გეგმა მარტივია: სტაბილიზაცია და მიყვანა.
პერსპექტივა
ადამიანისთვის, რომელიც მიდის ბილიკზე, აცვია სათანადო ფეხსაცმელი და ფეხს არ ადგამს იქ, რასაც ვერ ხედავს, გველის რისკი გაცილებით დაბალია, ვიდრე ლაშქრობის სხვა რისკები — ჩამოცურება, დეჰიდრატაცია, ამინდის ცვლილება. ქვიან და მშრალ ფერდობიან მარშრუტებზე (ხიზი, ბაიბაიმის მთა, მარშრუტები გობუსტანის გარშემო) საკმარისია უბრალოდ ცოტა უფრო ფრთხილად ნაბიჯის გადადგმა.
გინდათ თავად გამოსცადოთ? ნახეთ უახლოესი გასვლები.
ტურების ნახვა