Қысқы тауға киім: суықтағы басты мәселе аяз емес
Қысқы жорықта ең жиі қайталанатын көрініс: адам көліктен қалың күртешемен түседі, 20 минуттан кейін терлейді, ал тоқтағанда қата бастайды. Мәселе киімнің аздығында емес — оны басқаруда.
Негізгі қағида: құрғақ бол
Жылуды дене өндіреді, ал киім оны сақтайды. Бірақ ылғал бұл жүйені бұзады: дымқыл мата жылуды құрғақ матадан ондаған есе жылдам жоғалтады. Сондықтан қыстағы бірінші ереже — аяздан қорғану емес, терлемеу.
Практикалық қорытынды: жолға шыққанда сәл тоңатындай киініңіз. Алғашқы 10 минуттан кейін дене өзі жылынады. Басынан жылы киінген адам жарты сағаттан кейін шешінуге мәжбүр болады.
Қабат жүйесі
1. Ішкі қабат (ылғалды басқару). Денеге жабысып тұратын, терді теріден алып кететін жұқа қабат. Материалы: синтетика немесе меринос жүні. Мақта тыйым салынады — ылғалды сіңіріп, ұстап қалады және тікелей тоңуға әкеледі.
2. Ортаңғы қабат (жылу). Флис, жұқа мамық күрте немесе синтетикалық толтырмалы жилет. Бұл қабаттың міндеті — ауаны ұстап тұру; жылуды мата емес, ауа қабаттары береді.
3. Сыртқы қабат (қорғау). Жел мен су өткізбейтін қабық. Тыныс алатын мембрана (Gore-Tex және аналогтары) тердің бу күйінде шығуына мүмкіндік береді.
Маңызды жайт: қозғалғанда ортаңғы қабатты шешіңіз, тоқтағанда бірден киіңіз. Аялдамадағы бірінші әрекет — жылы қабатты кию, су ішу емес.
Қол-аяқ
Дене суығанда қанды орталыққа жинайды, сондықтан қол мен аяқ жылуды бірінші жоғалтады.
- Аяқ: жүн шұлық (бір жұп, қалың; екі жұқа шұлық көбіне қысып, қан айналымын нашарлатады). Аяқкиім тар болмауы керек — саусақтардың қозғалуы жылу деген сөз.
- Қол: қолғаптан бөлек қосалқы жұп. Дымқыл қолғап қолғапсыздықтан да жаман.
- Бас: жылу жоғалтудың үлкен бөлігі бастан кетеді; бас киім мен мойын орағыш (buff) — ең жеңіл әрі ең тиімді заттар.
Қысқа тән басқа нәрселер
- Көзілдірік. Қар күнді шағылыстырады; қарлы беткейде бірнеше сағат көзілдіріксіз қалу көзді қатты күйдіруі мүмкін.
- Термос. Суық су ішкіңіз келмейді де, нәтижесінде сусызданасыз. Ыстық сусын қыста сұйықтық қабылдауды екі есе арттырады.
- Қосалқы құрғақ киім жиынтығы көлікте қалсын — қайтқанда киімді ауыстыру түнде ауырмау деген сөз.
- Күн қысқа. Желтоқсанда сағат 17-де қараңғы түседі. Шам сөмкеде болсын, маршрут ерте басталатындай жоспарлансын.
- Гетр (аяқ қаптамасы) терең қарда аяқкиімге қар толуынан сақтайды — арзан әрі өте пайдалы зат.
Қашан кері қайту керек
Қыста кері қайту шешімі жаздағыдан ертерек қабылданады. Үш айқын белгі: қалтырау басылмайды, қол-аяқ сезімталдығы төмендейді, топтың жылдамдығы жоспарланғаннан едәуір төмен түсті. Солардың бірі болса, мақсат енді шың емес — көлік.
Қыста қай маршруттардың мәні бар екені туралы: Қыстағы тау. Қар көшкіні тақырыбы бөлек: Қар көшкіні қауіпсіздігі.
Өзіңіз көргіңіз келе ме? Алдағы гидтерді қараңыз.
Турларды қарау