Hirkan Milli Parkı: buzlaq dövründən qalan meşə

Hirkan meşəsi adi bir meşə deyil. Buzlaq dövründə Avropanın böyük hissəsində meşələr geri çəkiləndə, Xəzərlə Talış dağları arasındakı bu dar zolaq iqlim sığınacağına çevrildi. Nəticədə burada üçüncü dövrdən qalma bitki növləri bu gün də yaşayır.

Nə ilə seçilir

• Dəmirağac (Parrotia persica). Suda batan ağac — odunu sudan ağırdır. Gövdələri bir-birinə qaynayaraq böyüyür və meşənin içində divar kimi görünür.
• Xəzər lələyi, ipək akasiyası, Hirkan ənciri və onlarla başqa nadir bitki.
• Meşə subtropik xarakterlidir: liana, sıx alt qat, nəm hava, il boyu yaşıllıq.

Faunada isə əsas ad Qafqaz bəbiridir. Onu görmək praktikada mümkün deyil, amma parkın sərt mühafizə rejiminin əsas səbəbi odur. Bundan başqa cüyür, çöl pişiyi, porsuq, dələ və zəngin quş faunası var.

Marşrutlar

Hirkan yürüşləri zirvə deyil, meşə yürüşləridir: yumşaq yüksəliş, kölgə, su səsi, çoxlu bitki. Ən çox gedilən nöqtələr:

• Xanbulan gölü — parkın giriş bölgəsində, kamp və qısa marşrutlar üçün ideal baza.
• Talış dağlarının aşağı yamacları — kəndlərdən başlayan cığırlar.
• Göbələk mövsümü — payızda meşənin ayrıca bir cazibəsi.

Marşrutların çətinliyi adətən aşağı-orta səviyyədədir, ona görə Hirkan ilk yürüşlər üçün ən uyğun bölgələrdən biridir.

Nə vaxt

• Aprel–iyun: ən yaşıl və ən sulu dövr.
• Sentyabr–noyabr: göbələk və rəng mövsümü, hava sabit.
• Yay: mümkündür — dağlıq hissə sahildən sərindir, amma rütubət yüksəkdir.
• Qış: yağışlıdır, cığırlar palçıq olur; getmək olar, amma ayaqqabı seçimi kritikdir.

Bölgənin bir xüsusiyyəti də var: rütubət. Yayda temperatur çox yüksək olmasa da, tərləmə hissi güclüdür. Su ehtiyatını buna görə artırmaq lazımdır.

Praktik qeydlər

• Parka giriş ödənişlidir, giriş nöqtəsi Lənkəran istiqamətindədir.
• Ərazinin bir hissəsi ciddi qorunan zonadır — cığırdan kənara çıxmaq həm qadağandır, həm də sıx meşədə istiqamət itirmə riski deməkdir.
• Gənə mövsümü aprel–iyun aylarına düşür: uzun şalvar, açıq rəngli geyim və yürüşdən sonra bədəni yoxlamaq vərdişi.
• Yerli mətbəx ayrı bir səbəbdir — ləvəngi, turş aş və Lənkəran çayı.

Saytda bölgə üzrə marşrutlar: Hirkan turu (Xanbulan gölü), Göbələk yığım turu, Göbələk yığımı və kamp turu.