Azərbaycanın milli parkları: hansına nə üçün getmək lazımdır

Azərbaycanda on milli park var və onların arasındakı fərq gözlənildiyindən böyükdür. Biri milyon illik relikt meşədir, digəri qışda yüz minlərlə quşun toplandığı körfəz, üçüncüsü isə 4000 metrlik zirvələr zolağı. "Milli parka gedirik" cümləsi ona görə tək başına heç nə demir — hansına və nə üçün getdiyiniz vacibdir.

Dağ və meşə parkları

• Şahdağ. Ölkənin ən böyüyü. Bazardüzü, Tufandağ, Şahdağ və Xınalıq bu ərazidədir. Zirvə yürüşləri, yaylaqlar, çoxgünlük ekspedisiyalar. Mövsüm: iyun–oktyabr.
• Hirkan. Lənkəran–Astara zolağında, dünyada nadir sayılan relikt meşə. Dəmirağac, ipək akasiyası kimi buzlaq dövründən qalma növlər. Mövsüm: aprel–noyabr.
• İlisu. Qax rayonu; şəlalələr, dar dərələr, sıx meşə. Bir günlük marşrutlar üçün ən rahat parklardan biri.
• Göygöl. Kəpəz dağı və zəlzələdən yaranmış göllər sistemi. Ölkənin ən tanınmış mənzərəsi.
• Zəngəzur. Naxçıvanda, quru dağ mühiti; Qafqaz ceyranı və bezoar keçisi üçün mühüm ərazi.

Düzənlik və su parkları

• Qızılağac. Xəzərin cənubunda, qışlayan quşlar üçün beynəlxalq əhəmiyyətli ərazi. Qış aylarında yüz minlərlə quş — flaminqo daxil.
• Ağ göl. Kür-Araz düzənliyində sulaq ərazi; quş müşahidəsi üçün ən yaxşı nöqtələrdən biri. Mövsüm: qış və yaz köçü.
• Şirvan. Salyan yaxınlığında; ceyran populyasiyasının əsas ərazisi. Burada heyvanı görmək ehtimalı digər parklardan yüksəkdir.
• Abşeron. Bakıdan yarım saat; ceyran, Xəzər suitisi və dəniz sahili. Şəhərdən uzaqlaşmadan təbiətə toxunmaq üçün ən sürətli variant.
• Altıağac. Xızı–Şamaxı arasında, meşəli təpəlik. Payızda rəngə görə gedilir.
• Samur–Yalama. Xəzər sahilində liana ilə örtülmüş sahil meşəsi — ölkədə buna bənzər ikinci yer yoxdur.

Mövsümə görə sadə seçim

• Qış: Qızılağac, Ağ göl, Şirvan (quş və ceyran), Abşeron.
• Yaz: Altıağac, İlisu, Hirkan — su bol, yaşıllıq təzə.
• Yay: Şahdağ və Göygöl — yeganə sərin variantlar.
• Payız: Altıağac, Hirkan, Samur–Yalama — rəng mövsümü.

Getməzdən əvvəl bilinməli olanlar

Milli parkların əksəriyyətinə giriş ödənişlidir və giriş qapısında qeydiyyat aparılır. Bəzi zonalar qoruq statusludur və icazəsiz bağlıdır — xüsusən sərhədə yaxın ərazilərdə. Şahdağ Milli Parkının bir hissəsi sərhəd zolağına düşdüyü üçün orada sərhəd icazəsi tələb oluna bilər; bu icazə praktikada fərdi turistdən çox tur təşkilatçısı vasitəsilə alınır.

Parklarda ümumi qaydalar eynidir: cığırdan çıxmamaq, tonqal yalnız ayrılmış yerdə, tullantını özü ilə aparmaq, heyvanı yemləməmək, dron üçün ayrıca icazə.

Aşağıdakı yazılarda parkları ayrıca açırıq. Marşrutlu variantlar üçün başlanğıc nöqtələri: Kəpəz zirvəsi + Göygöl və Maralgöl, Hirkan turu, Qax, Qoçyataq şəlaləsi.