İz qoymamaq: dağa gedənlərin yeddi qaydası

Azərbaycanın dağ marşrutlarında son beş ildə insan sayı bir neçə dəfə artıb. Bu yaxşı xəbərdir — o şərtlə ki, iz qalmasın.

Beynəlxalq "Leave No Trace" prinsipləri sadədir və yerli şəraitə tam uyğun gəlir.

1. Əvvəlcədən planlaşdırın

Marşrutu, havanı və qrup ölçüsünü bilmək — həm təhlükəsizlik, həm ekologiya məsələsidir. Hazırlıqsız qrup gecikir, gecikən qrup yerində olmayan yerdə düşərgə qurur.

2. Bərk səthdə gedin

Cığırdan çıxıb "qısa yol" tapmaq bitki örtüyünü zədələyir. Palçıqlı hissəni yandan keçmək cığırı hər dəfə bir az genişləndirir — bir mövsümdə cığır iki dəfə enli olur.

3. Zibili geri gətirin

Hamısını. O cümlədən:

• portağal və banan qabığı (dağ iqlimində aylarla çürümür)
• toxum, qoz qabığı
• yaş salfet (təbii parçalanmır)
• siqaret kötüyü

Çantada ayrıca zibil torbası olsun. Qayda: gətirdiyindən çoxunu apar — yolda bir-iki tullantı da götürsəniz, marşrut tədricən təmizlənir.

4. Tapdığınızı yerində qoyun

Daş, çiçək, arxeoloji parça. Xüsusən Qırxotaq qəsri və ya Əlincə kimi tarixi yerlərdə: "yadigar" götürülən hər parça bir daha geri qayıtmır.

5. Ocaq

Mümkünsə ocaq qalamayın — qaz pilətəsi həm sürətli, həm təhlükəsizdir. Ocaq lazımdırsa:

• mövcud ocaq yerindən istifadə edin, yenisini açmayın
• yalnız yerə düşmüş quru budaqları yandırın, ağac kəsməyin
• getməzdən əvvəl su ilə tam söndürün — kül soyuq olana qədər

6. Heyvanlara hörmət

Yem verməyin. Yemlənən heyvan insana yaxınlaşmağı öyrənir və bu, hər iki tərəf üçün pis bitir. Çoban itləri barədə ayrıca: dağda itlərlə davranış.

7. Digər insanları düşünün

Dağa gələnlərin çoxu sakitlik üçün gəlir. Bluetooth dinamikdən musiqi bütün vadidə eşidilir. Qulaqlıq var.

Bir marşrutun nə qədər davam edəcəyini oradan keçən adamlar müəyyən edir. Qoçyataq şəlalələri uzun illər bağlı idi — yenidən bağlanmaması bizdən asılıdır.